دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۴

۰۰:۳۳ - ۱۴۰۳/۱۰/۰۵

فاطمه اسدی از سند تحول می نویسد:

سند تحول، سند تمدن ساز

نظام تعلیم و تربیت رسمی ما به عنوان یک نهاد تمدن ساز و به خصوص سند تحول بنیادین آ.پ چه نسبتی با این تنازعات جهانی و چه نسبتی با آرمان تمدن اسلامی دارد؟

سند تحول، سند تمدن ساز

به گزارش پایگاه خبری تشکیلاتی بعثنا، فاطمه اسدی، معاونت علمی و فناوری بسیج دانشجویی حوزه خواهران تهران در یادداشتی نوشت:

افق تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران کجاست؟ باور داشته باشیم یا نه ، اکنون ایران اسلامی در حساس ترین نقطه ی  یک نزاع تمام عیار تمدنی است.

نظام تعلیم و تربیت رسمی ما به عنوان یک نهاد تمدن ساز و به خصوص سند تحول بنیادین آ.پ چه نسبتی با این تنازعات جهانی و چه نسبتی با آرمان تمدن اسلامی دارد؟

سند تحول بنیادین اموزش و پرورش به جهت ساختاری ذیل سند توسعه ۲۰ ساله کشور تدوین یافته است.سندی که اساسا و به لحاظ مبنایی هم افق با آرمان های نظام اسلامی نیست. ادبیات توسعه از دیدگاه رهبری، ادبیاتی متعلق به گفتمان تمدنی رقیب است! گفتمانی که قله توسعه اقتصادی و تربیت انسان برای غایات و مقاصید اقتصادی را، در چهارچوب نظام هزینه و فایده میداند! حالیا سوال محوری ما این است که با توجه به مقدمات ذکر شده اساسا افق تعلیم و تربیت ایران اسلامی کدام است و ذیل کدام مختصات بازتعریف می شود؟

دعوای تمامی نظامات اجتماعی بر سر کجا رفتن است ، بر سر منظور نهایی کنش های اجتماعی سیاسی و فرهنگی است.اما توسعه، آرمان کدام نظام اجتماعی است؟ آن نظامی که تمامی ظرفیت ها و امکانات جامعه را در رسیدن به انتفاع هرچه بیشتر اقتصادی به کار میگیرد و نادیده گرفته شدن حقوق طبقات را از مسلمات می انگارد یا اینکه توسعه، آرمانی است متعلق به اندیشه ی تعالی بخشی توحیدی انسان در راستای بازیابی هویت خداگونه خویش؟

تمام سخن بر سر این است که ما تربیت را برای توسعه نمی خواهیم! بلکه توسعه را (بخوانید پیشرفت را) برای تربیت قصد کرده ایم.

تفاوت گفتمانی تمدن ها اینجاست که خودرا بر مخاطب عیان ساخته و توجه اورا به جهان مفاهیم پشت هر واژه جلب می کند.سند تحول بنیادین آ.پ ایران اسلامی اساسا نمی تواند دنبال توسعه باشد و نمی تواند به دانش آموز مسلمان ایرانی همان نگاهی را داشته باشد که سند توسعه محور ۲۰۳۰دارد .

نگاه ما به سند تحول بنیادین آ.پ باید کاملا نگاهی تمدنی باشد. به آن معنا که بدانیم این سند عهد مشترکی است میان ما اهالی تعلیم و تربیت در جهت تربیت انسان هایی هم افق با افق تمدنی ایران اسلامی! لذا این است که در همان نخستین فصل سند تحول بنیادین، بیانیه نظام ارزش ها نگارش یافته و می گوید ما به عنوان کشوری که آرمان تمدن سازی با جهت گیری اسلامی را داریم در امر تعلیم و تربیت چه ارزش هایی را پذیرفته و کدام یک را رد می کنیم.این همان نگاهی است که سند تحول را به عنوان نسخه ای که از دل گفتمان تمدنی خودمان برخاسته سزاوار تحسین میداند.اما هرگز نباید از نواقص و عیوب غافل شد چرا که این عیوب در سطوح کلان منجر به از دست دادن عرصه نقش افرینی به نفع حریف خواهد شد.

در این ۱۳ سال شاهد نقد های تخصصی و غیر تخصصی فراوانی ناظر به ساختار و محتوای سند تحول بنیادین بوده ایم اما درصد کمتری از این  نقدها ناظر به لبه تیز تمدن سازی بوده اند. اگر در متن سند مستقیم و غیر مستقیم بر حاکمیت زدایی از امر تربیت تاکید می کنیم یا از مدرسه داری و مدرسه یاری صحبت می کنیم یعنی هنوز نقش گلوگاهی نهاد مدرسه  و نظام آموزشی در گفتمان انقلاب اسلامی را درک نکردیم.

اگر علی رغم تاکیدات فراوان رهبری بر هویت تمدن ساز معلم ،هنوزهم از تنوع جذب معلمان دم میزنیم و شاخص های ارزیابی مان شاخص های جهانی و بین الملی است ،باید بدانیم فرسنگ ها تا قله فاصله داریم. ما همچنان دنبال کسب موقعیت نخست و ممتاز نظام تربیت رسمی و عمومی کشورمان در جهان هستیم و این درحالی است که متر و معیار برتر بودن در نظام اندیشه ای اسلامی بسیار متفاوت از تصورات ماست. واقعیت این است که نمی توان در عرصه ی این تنازع تمدنی بی طرف بود! امروز در جهانی زندگی می کنیم که حتی یک خبرنگار هم نمی تواند بی طرف باشد و گویی خنثی انگاری توهم محض است. ما چاره ای جز ابراز باورمندانه جهت گیری های خود نداریم. به عقیده من، باید ریشه عملیاتی نشدن سند تحول بنیادین را نخست در زاویه دید خودمان جست و جو کنیم! اگر ما پشت بلندگوهای رسانه ای فریاد “وا سندا”، سر داده ایم باید بررسی کرد که چقدر نگاه ما به سند، هم افق با آرمان های نظام اسلامی است و اگر این طور است چرا با اشراف بر مبانی و تسلط بر مرز های دانش، قطعه های پازل تمدنی را در عرصه تعلیم و تربیت به نفع گفتمان خود تغییر نمیدهیم؟ که اگر مسئولین امر هم، توان برآمدن از عهده این مسئولیت تاریخی را نیافته اند، به دلیل فقدان همین نگاه دوربرد تمدن سازانه بوده است.

 

مطالب مرتبط

این یک سایت آزمایشی است
ساخت با دیجیتس