بعثنا: رقیه فاضل، عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان، در یادداشتی به مناسبت شب اربعین، با تأمل در فراز «لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَهِ وَحَیْرَهِ الضَّلَالَهِ» از زیارت اربعین و تطبیق آن با بیانات رهبر انقلاب درباره نجات بشریت از «جهالت و ضلالت»، تأکید کرد که در نگاه تربیتی آیتالله خامنهای، تربیت از عرصههای کلان سیاسی، اجتماعی و تمدنی جدا نیست و «با عمل سیاسی، یک امت تربیت شده است.»
در زیارت اربعین سیدالشهدا علیه السلام میخوانیم:« بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَهِ وَ حَیْرَهِ الضَّلَالَهِ ». و پیش خدا شهادت میدهیم که سید الشهدا علیه السلام «خون قلب خود را در راه تو بخشید تا بندگانت از نادانی و سرگردانی در بیراهه نجات دهد.»
و الان شب اربعین است. بی توجه به مناسبت نشسته ام پای کارم. برای یک پژوهش که خیلی قبل تر از جنگ ۱۲ روزه حول تحلیل گفتمان دانشگاه اسلامی سر انداخته ام، در این یک هفته تعطیلی دانشگاه دارم بیانات آقای شهید را میخوانم. و حالا شب اربعین است و همین الان به یکی از بیانات رسیده ام که انگار تأویل زیارت اربعین ارباب است در این روزگار. آقا در دیدار نخبگان علمی جوان در ۲۸ مهر سال ۱۳۹۵ فرموده اند:
«ما میخواهیم یک جامعهای و کشوری در فضای علمیِ دنیا سر بلند کند که دنیا را از جهالت و ضلالتی که به آن دچار است نجات بدهد. جوانهای عزیز! این شدنی است. اگر شما بتوانید کشورتان را پیشرفته کنید از لحاظ علمی، از لحاظ اعتمادبهنفس، از لحاظ ابتکارات، از لحاظ تلاش، در این دنیای سرشار از جهالت و ضلالت، یک کشوری سر بر خواهد آورد که از لحاظ شاخصهای مورد قبول دنیا -شاخص علم، شاخص پیشرفت فنّاوری، شاخص ثروت، شاخص مادّیّات و شاخصهای انسانی- و درعینحال برخوردار از معنویّت و شرافت و توجّه به خدا و ایمان و اعتماد به خدا در سطح عالی قرار میگیرد؛ این اگرچنانچه بهوجود بیاید، مهمترین مؤثّر و تأثیرگذارندهی در جلب ایمانها و دلهای مردم خواهد بود؛ بشریّت را میتوانید شما نجات بدهید. اینکه ما برویم یکی یکی بنشینیم کنار افراد، استدلال کنیم برای اینکه ذهن اینها را به سمت ایمان به خدا و اسلام جلب کنیم، اثرش در قبال یکچنین حرکتی، مثل یک اعشاریِ یک صدم و یک هزارم و یک میلیونیوم در مقابل یک عدد کلانِ بزرگ است؛ مثل قطرهای در مقابل دریا است؛ ما میخواهیم یک چنین حادثهای اتّفاق بیفتد. مردم عالم -بشریّت- باید از این ضلالت، از این جهالت نجات پیدا کنند؛ این را شما میتوانید انجام بدهید. امروز دستگاههای شیطانی عالم، قدرتهای شیطانی عالم دارند مردم را روزبهروز در این مرداب جهالت و ضلالت بیشتر فرومیبرند و با هر نقطهای هم که با حرکت شیطانی آنها مخالف باشد مقابله میکنند. حالا آقایان آمریکاییها که با مسئولین ما دُور هم مینشینند، از حقیر گله میکنند که چرا اینقدر به ما بدبین است؛ خب من خوشبین باشم؟ با این وضعیّتی که شماها دارید، میشود به شماها خوشبین بود؟ »
آقا ضلالت و جهالت را مهم ترین دلیل دشمنی و بدبینی ما نسبت به آمریکا میدانند و از طرفی ساختن یک جامعه و کشور با خصوصیات دینی را، مهم ترین راه برای نجات جهان از ضلالت و جهالت میدانند. آقا این راه سیاسی را از راه هایی که به اسم تربیت باب شده و دنبال کارهای تربیتی خرد است، بسیار موثرتر و لذا واجب تر میدانند. نه که آقا به تربیت بی توجه باشند؛ بلکه این رویکرد، رویکرد آقا به تربیت است. این مدل بیانیه را آقا در طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن هم با صدای بلند و بی مهابا مطرح میکنند، آنجا که حرف از ساخت کارخانه انسان سازی توسط انبیا علیهم السلام به میان می آورند و اینگونه، غایت سیاست را تربیت میدانند. آقا شبیه جدشان سیدالشهدا علیه السلام، با سیاست، تربیت میکنند. اینطور میشود که در نگاه تربیتی آقا، تربیت نمیتواند از باقی عرصه های کلان زندگی جدا باشد. هر انحراف در ساخت نظام و جامعه و دولت اسلامی، انحراف در تربیت به وجود می آورد و دغدغه مندان تربیتی، باید دغدغه مند امر کلان باشند، اگر صادق هستند.
یکی از مهم ترین تفاوتهای نگاه تربیتی آقا با بسیاری از مربیان بزرگ و صاحب نظر تربیتی، همین جاست. این تفاوت، در سیره آقا هم مشخص است. همین که این روزها در روایت زائران اربعین میشنویم. آقا با عمل سیاسی شان، یک امت را تربیت کرده اند. این ارتقای عجیب در فهم و ایمان و شجاعت امت، اثر کار تربیتی آقاست که با نثار خون شان در راه سیدالشهدا علیه السلام و پیوند زدن خون شان به خون سیدالشهدا علیه السلام انجامش داده اند و ما را مبهوت گذاشته اند. همان موقع که به جدشان استشهاد کردند و گفتند مثلی لابیایع مثل یزید، باید متوجه این اوج کار تربیتی آقا می شدیم.